Recent volgde Eyes on Animals en collega-organisatie Animal Welfare Foundation twee transporten met biggen vanuit Nederland naar een slachterij in Kroatië. Het ging om zogenoemde ‘restbiggen’ – jonge dieren die vanwege gezondheidsproblemen of groeiafwijkingen zijn afgekeurd voor verdere afmesting en daarom vroegtijdig worden geslacht. Veel van hen hadden navelbreuken, abcessen, misvormingen of afgebeten oren.
Wekelijks worden duizenden afgekeurde biggen vanuit Nederland geëxporteerd naar slachterijen in onder andere Kroatië, Italië en Spanje, waar ze als ‘delicatesse’ aan het spit worden geroosterd.
Ernstige tekortkomingen tijdens transport
Eén van de twee transporten, met 926 biggen aan boord, werd door ons opgepikt bij een tankstation in het Zuiden van Nederland. We volgden het tot aan de slachterij in Netretić, Kroatië. Samen met AWF constateerden we verschillende ernstige overtredingen:
- Verschillende compartimenten waren zwaar overbeladen – biggen lagen noodgedwongen op en over elkaar en konden niet goed bij het water komen. Voor dieren met een grote navelbreuk levert dat grote risico’s op: de uitstulping kan worden vertrapt en scheuren. In andere compartimenten was de belading opvallend laag – de verdeling van de biggen schoot dus enorm tekort.
- Het drinkwatersysteem stond gedurende het gehele transport uit. De chauffeurs namen geen pauze om de biggen te drenken of hun welzijn te controleren.
- Bij aankomst moesten de biggen nog 1,5 uur in de truck wachten omdat de slachterij nog gesloten was. Tijdens deze wachttijd werd het watersysteem op ons verzoek eindelijk aangezet. De biggen kropen over elkaar en vochten om een plekje bij de nippel te bemachtigen.
- Het drinknippelsysteem was slecht gepositioneerd: veel water ging verloren, terwijl de biggen duidelijk moeite hadden met drinken omdat de nippels te laag en verkeerd om zaten.
- Bij aankomst was minstens één big dood. Enkele anderen waren zichtbaar verzwakt.
- Veel biggen hadden grote navelbreuken met daarop soms wonden. Ook zagen we veel biggen met krassen – het gevolg van rangordegevechten doordat dieren van verschillende koppels worden gemengd.
De totale transportduur van Nederlandse verzamelplaats naar de slachterij in Netretić bedroeg 18 uur, waarvan 16,5 uur op de weg en 1,5 uur in stilstand voor het slachthuis.
Dode biggen bij transport vanaf verzamelplaats Lunteren
Het tweede transport dat we inspecteerden, arriveerde bij hetzelfde slachthuis in Netretić. Het was afkomstig van verzamelplaats Lunteren en had maar liefst 971 biggen aan boord. We zagen hoe minstens vijf dode biggen tijdens het lossen uit de truck werden gegooid. Zij hadden de reis niet overleefd. Lunteren heeft een geschiedenis van het vervoeren van ongeschikte dieren.
Kroatische slachterijen uiten zorgen
In Kroatië bezocht Eyes on Animals ook andere slachterijen die Nederlandse biggen ontvangen. Zij bevestigden onze zorgen. Eén slachterij vertelde dat Nederlandse chauffeurs structureel te veel biggen laden: waar 700 à 800 dieren gepast zou zijn, worden er vaak 900 tot 1000 vervoerd. Een andere slachterij gaf aan inmiddels gestopt te zijn met de import van Nederlandse biggen vanwege de slechte conditie waarin ze arriveren.
Gebrekkige controle NVWA
Eyes on Animals heeft bij de NVWA, die beide transporten heeft goedgekeurd voor export, een formeel handhavingsverzoek ingediend. Ook hebben we verzocht de exportcontroles te verscherpen. Naar onze mening is er onvoldoende kritisch gekeken naar de conditie van de dieren en de omstandigheden tijdens transport. De misstanden die wij vastlegden – overbelading, dode biggen, aangetaste navelbreuken en gebrek aan water – samen met de signalen van slachters in Kroatië, tonen aan dat het toezicht structureel tekortschiet.
Wij hebben de NVWA verzocht om:
- Beladingsnormen op te stellen voor slachtbiggen die garanderen dat alle dieren gelijktijdig kunnen liggen en toegang hebben tot de drinknippels, conform Verordening (EG) nr. 1/2005 inzake het transport van dieren. Daarbij moet rekening worden gehouden met het feit dat biggen met een navelbreuk niet comfortabel op hun buik kunnen liggen en dus meer ruimte nodig hebben om op hun zij te kunnen liggen. De momenteel geaccepteerde beladingsnormen zijn in strijd met de Europese regelgeving en daarom onaanvaardbaar.
- Een fysieke inspectie van de belading per compartiment uit te voeren, in plaats van uitsluitend een administratieve controle.
- Strengere controles te verrichten op de fysieke conditie van de biggen, zowel vóór vertrek als bij aankomst op de slachterij. Bij slachterijen in het buitenland dienen de verplichte reisjournaals actief te worden geraadpleegd en gebruikt voor handhaving.
- De werking en effectiviteit van het watersysteem te controleren bij vertrek.
- Toezicht te houden op de laadpraktijken, aangezien hardhandige behandeling en slechte laadfaciliteiten nog te vaak worden gedoogd.
Oproep: Einde aan export jonge kwetsbare biggen
Ons inziens zouden biggen die vanwege gezondheidsproblemen niet verder worden afgemest, lokaal geslacht moeten worden met zo min mogelijk stress. De transportduur moet worden beperkt tot maximaal vier uur en het transport moet rechtstreeks plaatsvinden: van het varkensbedrijf naar de slachterij, zonder tussenkomst van een verzamelplaats waar kwetsbare jonge biggen vaak nog een halve tot anderhalve dag onder suboptimale omstandigheden moeten wachten.
Daarnaast moet het aantal biggen met afwijkingen worden teruggedrongen. Veel problemen, zoals navelbreuken en misvormde ruggen of hoofden, zijn het gevolg van eenzijdige genetische selectie op productiekenmerken. Op kleinschalige varkensbedrijven worden meestal minder doorgefokte rassen gehouden. Deze dieren hebben minder vaak lichamelijke afwijkingen. Er is bovendien meer tijd en aandacht voor varkens die extra zorg nodig hebben. Ze worden doorgaans lokaal geslacht, bij kleine slachterijen. Dat zou de norm moeten zijn.
👉 Lees hier ons uitgebreide verslag >>
