Het werk van een vleeskuikenhouder kan in enkele minuten ruw vangen en laden voor een groot deel teniet worden gedaan. Het veroorzaakt niet alleen angst, pijn en verwondingen bij de dieren, maar leidt ook tot aanzienlijke financiële verliezen.
Eyes on Animals deelde onlangs haar ervaringen met het vangen en laden van pluimvee met het Better Chicken Business Network (BCBN). De afgelopen 15 jaar voerden we vele inspecties uit van het vangen, laden en transporteren van pluimvee, gaven we wereldwijd trainingen aan vangploegen en voerden we vele gesprekken met kippenvangers en handelaren. In onze presentatie voor het BCBN deelden we onze bevindingen en zorgen, maar lieten we ook zien hoe het beter kan.
Bekijk hieronder onze volledige Engelstalige presentatie voor het Better Chicken Business Network, met foto’s en video’s uit de praktijk en onze ervaringen met verschillende vang- en laadmethoden.
Hoge vangsnelheid en ontwerpfouten
Een van de grootste problemen is de snelheid waarmee kippen worden gevangen. Bij de reguliere handmatige vangmethode worden meerdere kippen tegelijkertijd aan één poot gepakt en ondersteboven in transportcontainers geplaatst of gegooid. De dieren raken in paniek en fladderen, waarbij ze tegen elkaar of tegen de containerranden botsen. Het risico op letsel – en daarmee de financiële schade – neemt toe naarmate de vangsnelheid hoger ligt.
Ook het ontwerp en de staat van de transportcontainers spelen een belangrijke rol. Tijdens inspecties zien we bijvoorbeeld lades waarin de kippen nauwelijks rechtop kunnen staan. Dit heeft niet alleen gevolgen voor hun welzijn tijdens het transport, maar bemoeilijkt ook het laden, doordat de dieren sneller tegen de randen stoten. Ook zien we containers met te gladde vloeren, waardoor vleeskuikens moeite hebben hun evenwicht te bewaren. Beschadigde containers die niet tijdig door de slachterij worden hersteld, maken veilig laden bovendien onnodig moeilijk en soms zelfs onmogelijk. Tijdens transportinspecties zien ook nog steeds veel dieren die niet geschikt zijn voor transport, zoals vleeskuikens die door ernstige pootafwijkingen nauwelijks meer kunnen lopen.
Vleeskuikens vangen vergt vakmanschap
Beter vangen gaat niet alleen over het welzijn van de kuikens, maar ook over het welzijn van de vangers. Kippenvangers maken vaak lange dagen en verrichten zwaar fysiek werk onder hoge tijdsdruk. Blessures en het gebruik van pijnstillers zijn geen uitzondering. Bovendien kunnen de zware en stressvolle werkomstandigheden leiden tot ‘compassion fatigue’, waarbij de aandacht voor het welzijn van de kippen steeds verder naar de achtergrond verdwijnt. Als we willen dat mensen zorgvuldig met dieren omgaan, moeten we ook omstandigheden creëren waarin zij niet afgestompt raken.
Het vangen van kippen zou niet langer als ‘ongeschoold, vies en simpel werk’ moeten worden beschouwd, maar als werk dat vakmanschap, kracht en compassie vereist. Kippen vangen vraagt om goede training, vaardigheden in de omgang met dieren, fysieke kracht en uithoudingsvermogen, én kennis van het gedrag en welzijn van kippen. Dat vakmanschap verdient respect én een goede financiële beloning.
Kippenvangers die begrijpen hoe kippen geluid, beweging, licht en trillingen waarnemen, kunnen onnodige onrust voorkomen en de dieren rustiger houden. Dat is niet alleen beter voor de kippen, maar maakt ook het vangen gemakkelijker.
Kippen rechtop vangen
Uit onderzoek blijkt dat kippen minder stress ervaren wanneer ze tijdens het vangen in hun natuurlijke, rechtopstaande houding kunnen blijven. Dat is een van de redenen waarom Eyes on Animals samen met vangbedrijven en pluimveehouders in Nederland en Duitsland is begonnen met rechtop vangen. Iets dat in onder andere Brazilië al de standaard praktijk is. Tijdens onze presentatie lieten we geluidsopnames horen van de reguliere vangmethode en de rechtop vangmethode. Het verschil is niet te ontkennen: bij het rechtop vangen maken kippen aanzienlijk minder stressgeluiden. Ook uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er bij het rechtop vangen van kippen significant minder vangletsel ontstaat.
Handmatig rechtop vangen kost wel meer tijd. Maar dit is ook één van de succesfactoren van rechtop vangen: de dieren worden in meer rust gevangen en geladen. Om de extra benodigde tijd te compenseren, adviseren wij om met meer vangers te werken, al realiseren we ons dat kippenvangers niet overal makkelijk te vinden zijn. Ook machinaal vangen biedt potentie, mits de bandsnelheid niet te hoog is, er gebruik wordt gemaakt van goede transportcontainers en er wordt gewerkt met deskundig, goed opgeleid personeel.
Beter vangen en laden vraagt om investeringen in mensen, materiaal, training en tijd. Maar slecht vangen heeft óók een prijs: vermijdbaar leed bij dieren en kippenvangers, verlies van vleeskwaliteit en aanzienlijke financiële schade.
