Vandaag brachten wij een bezoek aan slachterij VION in Boxtel. We wilden graag weten hoe de slachterij en transporteurs hebben ingespeeld op de extreme hitte.
Vion had diverse maatregelen genomen om hittestress te beperken. Er werden 9.500 varkens geslacht in plaats van gemiddeld 16.000, waardoor alle varkens rond 12:00 in de wachtstal waren. Hiermee werd transport bij temperaturen boven de 35 °C voorkomen, waarvoor een nationaal verbod geldt.
Overkapping biedt verkoelingVion heeft een grote overkapping met plek voor zes trucks. Tijdens ons bezoek was het onder de overkapping zo’n 6 graden koeler (29°C) dan daarbuiten in de zon (35°C). Tussen de twee rijen trucks stonden vijf grote mobiele ventilatoren. Aan het plafond hangen ook ventilatoren met verneveling. Het verkoelende effect van deze maatregelen is groot.
We maten aan de binnenzijde van de overkapping (de wegzijde) iets hogere temperaturen dan aan de buitenzijde (de parkeerplaatszijde). De ventilatie bleek hier minder optimaal; de ventilatoren stonden vooral gericht op de varkens op de bovenste laadvloer en de truck stond vrij dicht op de wand, waardoor de warmte te veel bleef hangen. Vion gaat kijken hoe ze dit verder kunnen verbeteren.
Wij waarderen het dat Vion openstaat voor verdere verbeteringen aan de overkapping. Met een groot deel van de zomer nog voor de boeg kunnen deze aanpassingen de komende weken voor veel dieren een verschil maken. Ook op de langere termijn zijn deze verbeteringen belangrijk, nu periodes van extreme hitte door klimaatverandering steeds vaker voorkomen.
Lange wachttijden
We zagen dat veewagens rondom VION soms rondjes reden, dus er was niet voor alle trucks direct plek onder de overkapping. De wachttijden, van aankomst bij VION tot het daadwerkelijk kunnen lossen van de varkens, lagen hoog: zo’n 1,5 tot 2,5 uur.
Dit blijft wat ons betreft de grootste zorg vanuit dierenwelzijn. Op warme dagen is het onacceptabel dat dieren zo lang in stilstaande trucks moeten wachten. Ook voor chauffeurs is dat geen pretje. Een overkapping is geen oplossing voor onvoldoende los- en wachtcapaciteit. Bovendien vereist de wet dat dieren na aankomst zo snel mogelijk gelost worden.
Varkens natsproeien
Wat we heel positief vonden is dat sommige varkens werden besproeid met een waterslang. Bij goede en sterke ventilatie (zoals bij Vion in Boxtel) – zodat de luchtvochtigheid niet te hoog wordt – is dit een zeer effectieve maatregel om varkens te verkoelen.
We zagen een chauffeur van Schuttert zijn varkens besproeien. Ook een medewerker van VION was varkens aan het natsproeien.
Trucks met geperforeerde wanden vergroten risico op hittestress
Ons viel op dat veel veewagens geperforeerde zijwanden hadden. In deze wagens blijft de warmte en vochtigheid van de dieren gemakkelijker hangen, waardoor het risico op hittestress toeneemt. Onze metingen bevestigden dit. Ook hebben dieren in deze wagens minder profijt van de verneveling en extra ventilatie onder de overkapping. Wij hebben vergelijkbare zorgen over volledig gesloten veewagens met mechanische ventilatie.We zijn van mening dat gedegen onderzoek nodig is naar het ontwerp van veewagens en hoe deze het welzijn van de dieren beïnvloeden. Veewagens waarin dieren meer risico lopen op hittestress, zouden tijdens de zomerperiode ontmoedigd moeten worden.
Beladingsgraad lager, maar alsnog te hoog
De vrachtwagens waren vandaag – volgens het hitteprotocol – 10 tot 20 procent minder beladen dan normaal. Dat betekende vaak nog steeds 10 of 11 varkens per compartiment. Dit is echter onvoldoende om te voorkomen dat varkens tegen elkaar aan moeten liggen, waardoor zij zichzelf minder goed kunnen koelen.Ons inziens moet de belading op warme dagen daarom verder omlaag, namelijk met 25%. Dit betekent ongeveer 8 à 9 varkens per compartiment. We zagen wel dat het laden van 10 in plaats van 11 varkens per compartiment de mate van hittestress al verminderde.
Vooruitgang, maar verdere verbeteringen blijven nodig
Ons bezoek liet zien dat slachterijen en chauffeurs serieuze maatregelen nemen om hittestress te beperken. Dat waarderen wij en het maakt iedere dag verschil voor duizenden dieren.
Tegelijkertijd blijven structurele problemen bestaan, zoals lange wachttijden, een te hoge beladingsgraad, het ontbreken van drinkwater en het gebruik van geperforeerde of volledig gesloten veewagens die het risico op hittestress kunnen vergroten.Wij gaan hierover graag verder in gesprek met de sector. Samen moet het mogelijk zijn om de dierenwelzijnsrisico’s tijdens periodes van extreme hitte verder te verkleinen.
