In een poging om transparanter te zijn, is de varkenshouderij in Nederland een project gestart om verschillende varkenshouderijen “open” te maken voor het publiek, de ‘zichtstal’. In plaats van gesloten muren en geen toegang, zouden deze boerderijen verschillende ramen hebben waar mensen zouden worden aangemoedigd om naar binnen te kijken.
Vandaag is een inspecteur van Eyes on Animals langs geweest bij een van deze varkenshouderijen, Beemsterlant. Er hingen naast de kijkvensters verschillende posters over varkensintelligentie en -gedrag, waar je in verschillende hokken van de boerderij kon kijken. Een poster ging over hoe slim varkens zijn – ze communiceren met elkaar over hoe ze zich voelen (honger, pijn, gestrest, tevreden en gelukkig) met behulp van 25 verschillende geluiden. Het legde ook uit dat varkens niet vies maar intelligent zijn als ze in de modder liggen; liggen in de modder beschermt ze tegen zonnebrand en insectenbeten. Een andere poster ging over hoe varkens een heel sterk reukvermogen hebben – ze herkennen elkaar aan hun geur en ruiken zelfs een persoon op 300 meter afstand. In sommige landen worden varkens zelfs door mensen gebruikt om truffels op te sporen, omdat ze de truffels diep onder de aarde kunnen ruiken.
Het is heel goed dat deze varkensboer bezoekers over varkens probeerde te leren, maar het maakte het des te treuriger om te beseffen dat, ondanks het feit dat hij deze ongelooflijke feiten over varkensintelligentie en -gedrag duidelijk kende, hij zijn varkens in achtergestelde omstandigheden hield die tegen alle principes van de posters ingaan. De biggen en mestvarkens binnen werden uitsluitend op kale roostervloeren gehouden, zonder enige mentale stimulatie (niet voldoende mogelijkheid om te wroeten, geen rolmogelijkheden, geen ruimte om te rennen en te spelen, geen toegang tot de openlucht). Ze lagen recht boven hun eigen uitwerpselen, met de stank van sterke ammoniak die de hele dag naar hun gevoelige neuzen opstijgt. Er waren geen open ramen om frisse lucht te voelen of te ruiken. Dit kan niet goed zijn voor een dier met zo’n sterk reukvermogen en zo’n hoge intelligentie. Als we weten dat varkens een sterk reukvermogen hebben en ongelooflijk slim zijn, waar zijn we dan mee bezig om ze in zulke kale, donkere, afgesloten en stinkende binnenhokken te houden? Als we weten dat ze graag in de modder liggen en in de aarde wroeten, waarom houdt deze boerderij ze dan alleen op beton en lattenbodems?
De varkens hadden ook allemaal gecoupeerde staarten, iets wat nooit gedaan hoeft te worden bij varkens die buiten zijn grootgebracht waar hun omgeving mentaal stimulerend is. Ze weten dat varkens slim zijn en gaan staartbijten als ze zich vervelen en/of gefrustreerd zijn. Waarom de dieren niet meer stimulatie geven in plaats van delen van hun lichaam af te snijden?
Ook wordt het publiek misleid bij het kijkvenster naar de kraamafdelingen (waar zeugen enkele weken bij hun pasgeboren biggen worden gehouden). Recht voor het raam plaatsten ze een kraamhok die anders was dan alle andere die niet goed te zien waren. Het hok direct bij het raam was veel groter dan alle andere, en had verstelbare spijlen zodat de zeug zich uiteindelijk kon omdraaien. Ze beweerden dat dit de manier was hoe zeugen na de bevalling worden gehouden. Maar achter en naast dit grote kraamhok, net voorbij het “gemakkelijke zicht”, stonden kraamhokken opgesteld in de standaard ouderwetse kleine maat, waar de zeug en biggen zich nauwelijks konden bewegen. In feite konden de zeugen in deze kleine kratten letterlijk alleen maar opstaan en gaan liggen, en niets anders.
Er was gelukkig iets goeds aan deze boerderij. Als de jonge biggen van de zeugen worden weggehaald, kan de zeug een paar weken in een groepshok met andere zeugen doorbrengen, dat deels buiten staat en stro op de grond heeft.Hier konden de zeugen eindelijk hun benen strekken, frissere lucht inademen, in stro wroeten en comfortabel gaan liggen.
Het is goed dat de varkenshouderij transparanter wil zijn, maar dat is slechts een eerste stap in de goede richting en nog lang niet genoeg. Ze moeten nu hun kennis over varkensintelligentie en -gedrag toepassen en in de praktijk brengen. Er is een drastische verandering nodig in de manier waarop we varkens huisvesten op de intensieve varkenshouderijen.
