Vandaag hebben we een overleg gehad met een Nederlandse carrosseriebouwer en een klimaatspecialist over het welzijn van varkens in dwarsgeventileerde veewagens. Dit zijn gesloten veewagens die mechanisch geventileerd worden.
De aanleiding van het overleg waren transportinspecties in de zomer van 2019 en 2020. Eyes on Animals heeft toen in verschillende dwarsgeventileerde veewagens de luchtvochtigheid- en temperatuur gemeten. Deze was in een aantal veewagens veel te hoog met hittestress bij de dieren als gevolg. Zie ook dit artikel in Trouw >>
Met de carrosseriebouwer en klimaatspecialist zijn mogelijke oorzaken en verbeterpunten besproken:
- Varkens gaan staan waardoor de ventilatie niet optimaal werkt. Ventilatoren functioneren het beste als varkens rustig gaan liggen zodat de luchtstroom over de varkens heen gaat. Varkens gaan om de volgende redenen staan:
– Ze zijn te ruw geladen, er zijn rangordegevechten (wanneer sociale koppels zijn gemengd) of er is onvoldoende ruimte om te liggen.
– Er is een wachtrij voor de slachterij. Wanneer een veewagen stilstaat, worden varkens onrustig. Ze gaan vaak staan en vechten. Gestreste varkens produceren bovendien meer warmte en zijn gevoeliger voor hittestress. Met name in de zomerperiode is dit een probleem. - Varkens worden steeds groter waardoor ze de ventilatoren blokkeren. Het slachtgewicht van varkens neemt ieder jaar toe. Varkens worden dus hoger, maar de stahoogte in veewagens is al jarenlang hetzelfde (90cm). Hierdoor neemt de ventilatieruimte (en de ruimte om de ventilatoren te plaatsen) boven de varkens af en is er een risico dat de varkens tegen de ventilatoren aanstaan. Hoe hoger de belading, hoe groter het risico.
- Ventilatoren moeten bij het laden worden aangezet om de warmte van de dieren af te voeren. Dit gebeurt niet altijd. Soms worden ventilatoren pas na het laden aangezet, bijvoorbeeld om stroom te besparen of er voor te zorgen dat varkens de truck makkelijker inlopen (de ventilatoren maken geluid waar de varkens bang voor zijn). Er wordt gewerkt aan ventilatoren die minder geluid produceren.
- Er zitten geen luchtvochtigheid- en koolstofdioxide sensoren in veewagens voor slachtvee. Dit is technisch gezien wel mogelijk, maar hier zijn kosten aan verbonden. De verwachting is dat slachtvee-transporteurs hierin geen interesse hebben.
- Een nood-accu (voor het geval de motor uitvalt) en luiken voor inspectie en toegang zijn cruciaal. Niet alle carrosseriebouwers bouwen deze echter in. Wel hebben steeds meer wagens de mogelijkheid om het klimaatsysteem aan te sluiten op stroom. Er is bij Westfort voor wachtende trucks bijvoorbeeld een stroomvoorziening.
Conclusie
De ventilatie (en daarmee dierenwelzijn) in dwarsgeventileerde veewagens is afhankelijk van verschillende factoren die moeilijk controleerbaar zijn. Eyes on Animals vindt daarom dat er aan dwarsgeventileerde veewagens extra eisen moeten worden gesteld, waaronder: grote inspectieluiken die in geval van nood tevens gebruikt kunnen worden om natuurlijk te ventileren, een nood-accu en stroomvoorziening, een luchtvochtigheid en/of CO2 meter met alarmsysteem, meer stahoogte voor een optimale ventilatie en een iets lagere belading zodat alle dieren tegelijkertijd kunnen gaan liggen. Verder is training van chauffeurs belangrijk. We gaan deze kennis delen en verspreiden binnen ons netwerk.
We willen de carrosseriebouwer en klimaatspecialist bedanken voor het nuttige gesprek en het delen van hun kennis en ervaringen.
