Eyes on Animals roept de landelijke politiek op de Wet Dieren aan te vullen met Besluiten, zodat álle paarden op de circa 100 paardenmarkten in Nederland betere en gelijke bescherming krijgen. Deze week heeft de Raad voor Dieraangelegenheden (RDA) een lang verwacht advies aan de regering uitgebracht over paardenmarkten. Paarden zijn vervolgens echter afhankelijk van de ‘goodwill’ van paardenmarkt-gemeenten of en welke aanbevelingen zij overnemen. Eyes on Animals ziet bij deze gemeenten -als (mede)organisator, vergunningverlener én wetshandhaver – teveel conflicterende belangen.
Vreemd genoeg is de RDA afgeweken van de opdracht van de staatssecretaris Van Dam. De Raad stelt het niet nodig te vinden om paardenmarkten volledig los te koppelen van stressvolle evenementen zoals kermissen en braderieën. Terwijl Van Dam erkende dat deze ‘ volksfeest-paardenmarkten’ zorgen voor een ‘onacceptabele aantasting van het welzijn van paarden’. Die aantasting door structurele misstanden en massale wetsovertredingen op paardenmarkten heeft Eyes on Animals jarenlang uitgebreid gedocumenteerd. Ons rapport over de Zuidlarense markt in november 2015, waar Eyes on Animals-inspecteurs bovendien ernstig bedreigd werden, vormde ook de aanleiding van de opdracht die de staatssecretaris gaf aan de RDA.
Paardenliefhebbers zouden paardenmarkt acceptabel vinden
Zolang er handel in paarden bestaat, zou Eyes on Animals graag zien dat er hooguit zeer kleinschalige, professionele paardenmarkten zouden mogen bestaan. Daar zou het welzijn van paarden strikt gemonitord kunnen worden en zou handhaving van de wet-en regelgeving voorop kunnen staan. Eyes on Animals vindt het onbegrijpelijk dat de RDA kennelijk teveel maatschappelijjke acceptatie van de huidige paardenmarkten ziet om deze folkloristische paardenmarkten te verbieden.
Volgens Eyes on Animals gruwen de meeste paardenliefhebbers van het leed dat zij zien op paardenmarkten. In het rapport stelt de RDA dat een verbod op paardenmarkten en (wettelijke) voorschriften ‘de autonomie van paardenhandelaren/eigenaren‘ teveel zou inperken. ‘Hij kan dan immers niet meer zelfstandig besluiten of hij zijn paard naar de paardenmarkt brengt‘ (p.71).
Ook RDA waarschuwt voor overtreding maximum-transporttijden
Eyes on Animals is blij dat de Raad de noodzaak van controle op chip en identiteit van het paard en registratie van de eigenaar benadrukt. Want momenteel is er totaal geen zicht op wie welke paarden verhandelt, wat ook malafide handel vergemakkelijkt. Ook zijn we verheugd dat de RDA bevestigt, zoals de staatsecretaris eerder deed, dat het verblijf op een paardenmarkt onderdeel uitmaakt van de totale transportperiode en niet kan worden gezien als rustperiode. Dat is belangrijk omdat de Europese Transportvereniging zeer strenge regels stelt aan een transportperiode voor paarden langer dan 8 uur. Het wordt tijd deze regels te gaan handhaven!
Nu is het traditie dat handelaren hun paarden net na middernacht op de markt brengen, zodat zij zich kunnen voegen bij het dorpsfeest. De handel begint doorgaans pas om 6 uur ’s ochtends en gaat door tot de vroege avond van de dag daarop. Voor de paarden is dit een ware uitputtingsslag. Eyes on Animals heeft in onze inspectierapporten al herhaaldelijk aangegeven dat op de paardenmarkten daarmee de wettelijke maximumtransporttijd van 24 uur massaal en structureel wordt overtreden. Forse inkorting van de markttijden is dus cruciaal!
Expliciete, duidelijke normen ontbreken over bepaalde welzijnskwesties
Het RDA-rapport heeft het advies van Eyes on Animals inzake enkele belangrijke welzijnskwesties wel overgenomen. Zo adviseert de Raad om niet-halstermakke paarden niet toe te laten op de markt. Jammer is dat is nagelaten een leeftijdsnorm te stellen voor toelating op een markt. Dit zou de vele kwetsbare veulens die nu worden getransporteerd en verhandeld hebben beschermd. En er wordt door de RDA weliswaar benadrukt dat paarden risico lopen op uitdroging, maar er wordt niet geeist dat ieder paard constante toegang tot water heeft. Evenmin wordt er een minimumafstand tussen publiek en paarden bepaald.
Paarden overgeleverd aan de ‘goodwill’ van gemeenten
De RDA gaat binnenkort in gesprek met de 5 gemeenten die nu de grootste paardenmarkten houden: Zuidlaren, Bemmel, Elst, Hedel en Bennekom (bij deze laatste vindt een wekelijkse markt plaats). De RDA vraagt deze paardenmarktgemeenten om strengere welzijnseisen en wettelijke regels vast te leggen in hun Algemene Plaatselijke Verordeningen en in de voorwaarden voor vergunningverlening aan paardenmarkten. Eyes on Animals vreest echter willekeur; paarden worden overgeleverd aan de ‘goodwill’ van gemeenten.
Wij zien dat de mate waarin de verschillende gemeenten paardenwelzijn serieus nemen erg verschilt. Er spelen namelijk conflicterende rollen en belangen. Gemeenten zijn tegelijkertijd medeorganisator, vergunningverlener en wetshandhaver. Bovendien hebben ze economisch belang bij de paardenmarkten.
Cruciale rol handhavers van NVWA
De RDA gaat ook verder praten met de NVWA over een betere handhaving. Eyes on Animals denkt dat alleen een veel kleinere schaal en duur van de paardenmarkten, tezamen met allerlei randvoorwaarden, uiteindelijk ervoor zullen zorgen dat de huidige wet- en regelgeving voortaan gehandhaafd gaat worden.
Er is een cultuuromslag nodig; paarden hebben een eigen intrinsieke waarde en verdienen als gezelschapsdier van de mens meer bescherming. Helaas ziet Eyes on Animals nu dat de grote paardenmarkten elkaar beconcurreren op grootte: waar worden de meeste paarden verhandeld? De paardenmarkten die overblijven, zouden elkaar moeten gaan concurreren op kwaliteit van dierenwelzijn ipv op kwantiteit van -gestreste- paarden.
Meer landelijke sturing vereist
Eyes on Animals gelooft dat de landelijke politiek strengere regels moet vastleggen. Dit mag niet aan de 100 verschillende gemeenten worden overgelaten die paardenmarkten houden. Dit leidt tot rechtsongelijkheid en willekeur. De regels en handhaving moeten NATIONAAL worden aangevuld en vastgelegd in de Wet Dieren. Alleen zo wordt het welzijn van paarden onafhankelijk geborgd.
Lees meer: verslaggeving van onze acties voor paardenwelzijn.
Ja, ik word donateur en ondersteun jullie werk voor paardenwelzijn!
